បុស្បុកដាំកញ្ចក់ដ៏វិចិត្រ និងជហ្វាព្រះភក្រ្តសង្ឃដ៏កម្រ នៃព្រះវិហារបុរាណចុងសត្សវត្សរ៍ទី១៩ វត្តល្អក់

ព្រះវិហារបុរាណ វត្តល្អក់ បុស្បុកដាំកញ្ចក់ដ័វិចិត្រ និងជហ្វាបុរាណព្រះភក្រ្តសង្ឃដ៏កម្រ។ ដំណាលតពីមួយគ្រា ទៅមួយគ្រា ពួកយើងបន្ត និងព្យាយាម បង្ហាញថាវត្តអារាម ដែលជាបុរាណស្ថាន នៅតាមទីឋាន ភូមិស្រុកនានា ក្នុងដែនសីមាកម្ពុទេសយើង គឺលើសពីទីសាសនា ដែលបង្កប់នូវ សិល្បៈចម្រុះ វិស័យអប់រំ ទំនៀមទម្លាប់ និងប្រវត្តិសាស្ត្រ អាចថាដោយប្រយោល ឬឃើញផ្ទាល់ហ្នឹងភ្នែកជាក់ ដែលយើងទាំងអស់គ្នាជាខេមរជនគួរចាប់ផ្តើម ក្រឡេកមកចាប់អារម្មណ៍ និងសិក្សាស្វែងយល់បន្ថែម ។

មកដល់ខេត្តសៀមរាប បើយើងធ្វើដំណើរទៅជាយក្រុងបន្តិច ប្រហែលជាយើងនឹងស្ងើចថា សៀមរាបពិតជាទឹកដីវប្បធម៌នៃយើងមែន ព្រោះថាមានវត្តអារាម និងព្រះវិហារបុរាណជាច្រើន នៅចាំស្វាគមន័ទស្សនាចរទៅទស្សនា ។ ចំណែកគ្រានេះយើងសូមលើកយកនូវព្រះវិហារបុរាណមួយ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅលើកំណាត់ផ្លូវលេខ ៦៧ នៃភូមិល្អក់ ខេត្តសៀមរាប ហើយជាប់ហ្នឹងសាលាបឋមសិក្សា និងអនុវិទ្យាល័យអរញ្ញរង្ស៊ី នោះគឺ «វត្តល្អក់ ឬ អរញ្ញរង្ស៊ី» នេះឯង។

បើយោងតាមលក្ខណៈស្ថាបត្យកម្ម ព្រះវិហារបុរាណនេះ ប្រហែលត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងរវាងចុងស. វ. ទី ១៩ ។ ហោជាងឈើបុរាណទាំងពីរផ្ទាំង គឺជាគ្រឿងលម្អស្ថាបត្យកម្មពីបុរាណដែលនៅសេសសល់ ហើយមួយផ្ទាំងនៅទិសខាងកើត ត្រូវបានឆ្លាក់ជាព្រះចូឡាមណីចេតិយឰដ៏ឋានត្រ័យត្រិង្ស ។ ហើយអ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍បំផុតអំពីព្រះវិហារបុរាណនេះគឺ ជហ្វាបុរាណដែលមានរូបព្រះភក្រ្តសង្ឃត្រង់លើគែ ។ រូបនេះ នាំឱ្យយើងនឹកដល់រឿងពីរនៅក្នុងព្រះពុទ្ធប្រវត្តិគឺ រឿងព្រះមហាមោគ្គលានផ្ចាញ់នន្ទោបនន្ទនាគរាជ និងរឿងភិក្ខុនាគ នាវត្តជេតពន ។

ក្នុងវិហារបុរាណនេះមានចារឹកចំនួន ២ ផ្ទាំងដែលយើងអាចឃើញនៅលើមេទ្វារទាំងសង្ខាងនៃព្រះប្រាង្គ (បុស្បុក) សាងតម្កល់ព្រះជីវ៍ក្នុងព្រះវិហារ ដែលមានដាំកញ្ចក់ដ៏ល្អវិចិត្រ ។ កំណត់ត្រាចារឹកផ្ទាំងខាងត្បូងមានចារឹក ” ព្រះសាសនា ២៤៧២ ( ឬ ២៤៧១ ? ) ព្រះវស្សា … ” ការណ៍នេះនាំឱ្យយើងនឹងថា ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ១៩២៩ ព្រះប្រាង្គនេះ ត្រូវបានកសាងឡើង ហើយក៏ការបន្ថែមក្បាច់លើខ្លោងទ្វារទាំងបួនទិសា ក៏នៅក្នុងអំឡុងឆ្នាំនេះដូចគ្នា ។

ដូចនេះបើមានឱកាសបានទៅដល់ខេត្តសៀមរាប នាពេលខាងមុខ គួរតែបានឆ្លៀតទស្សនានូវទីបុរាណស្ថានមួយនេះ ទុកជាកិច្ចស្វែងយល់ និងគាំទ្រគោលគំនិតមួយដែលថាសៀមរាបមានលើសពិប្រាង្គប្រាសាទអង្គរ ។

អត្ថបទគោលដោយ ល. សី លីហ៊ាងសម្រួលអត្ថបទដោយ ល. ថៃ ឈៀងម៉េងរូបថតដោយ Something by Evan

ផែនទី៖

The post បុស្បុកដាំកញ្ចក់ដ៏វិចិត្រ និងជហ្វាព្រះភក្រ្តសង្ឃដ៏កម្រ នៃព្រះវិហារបុរាណចុងសត្សវត្សរ៍ទី១៩ វត្តល្អក់ first appeared on KAMPUCHEERS.